Blog
haftalık habermodel duyuruları

Yapay Zekâ Gündemi: temel rehber

Haftalık Yapay Zeka Haberleri: 26 Ekim - 1 Kasım 2026

26 Ekim - 1 Kasım 2026 haftasının yapay zekâ gelişmeleri: tarihli birincil kaynaklarla model, araştırma ve ürün haberleri.

DEHA Araştırma1 Kasım 20268 dk okuma

Bu yazıyı okurken DEHA'yı denemek ister misin? Aşağıdaki butonla ana sayfadaki sohbeti aç.

DEHA'yı Dene →

Bu hafta yapay zeka alanında eğitimden bilimsel araştırmaya, oyun dünyasından kurumsal değerlendirmeye kadar çeşitli gelişmeler yaşandı. Google, öğrencilere yönelik yeni bir AI dersi duyururken; Microsoft, Copilot için sentetik veri platformunu tanıttı. NVIDIA ise hem uzaylı sinyali arayışında hem de yerel AI dizüstü bilgisayarlarında önemli adımlar attı. Ayrıca Microsoft Research, haftalık bülteninde çeşitli araştırma projelerini özetledi. İşte haftanın öne çıkan haberleri.

Google'dan Öğrencilere Yeni Yapay Zeka Dersi: Polar Peaks

Google Research ve Stanford Accelerator for Learning, 11-14 yaş arası öğrencilere yönelik 'Polar Peaks' adlı interaktif bir ders yayınladı. Bu ders, öğrencilere yapay zekanın insan beynini haritalamada nasıl kullanıldığını öğretiyor. Öğrenciler, sanal araştırmacılar olarak nöronları haritalıyor ve veri temizleme ile model testi gibi görevleri tamamlıyor. Program, yapay zekanın sorumlu kullanımı ve insan gözetiminin önemini vurguluyor.

Google, öğretmenler için yeni eğitim modülleri de sunuyor. Bu modüller, Google AI Educator Series kapsamında erişilebilir. Şirkete göre, AI Quests serisinde bugüne kadar 400 binden fazla görev tamamlandı ve 10 dile yerelleştirildi. Ders, Google'ın bağlantı bilimi araştırmalarından ilham alıyor; tamamlandığında öğrenciler meyve sineği beyninin haritalanması gibi gerçek araştırmalardan bilgiler dinliyor. Google, bu programın 2026 Webby Ödülü ve ETIH İnovasyon Ödülleri'nde ödül kazandığını belirtiyor.

Kaynak: Google AI — Our newest AI Quest: Mapping the human brain (2026-10-26)

Microsoft, Copilot için Sentetik Kurumsal Veri Değerlendirme Platformunu Tanıttı

Microsoft Research, Microsoft Copilot'u kurumsal ölçekte değerlendirmek için 'Industry Evaluation Data Generation Platform' adlı bir sistem geliştirdi. Platform, gerçek müşteri verisi kullanmadan, tamamen sentetik kurumsal ortamlar oluşturuyor. Bu ortamlar, O*NET meslek verileri, çevrimiçi iş ilanları ve SEC dosyaları gibi kamuya açık kaynaklara dayanıyor. Amaç, Copilot'un gerçek iş akışlarındaki performansını ölçmek.

Sistem, ilaç, sermaye piyasaları ve BT/yazılım olmak üzere üç sektörde sentetik ortamlar üretiyor. Otomatik sorgu üretim hattı, bu ortamlara dayalı gerçekçi sorular oluşturuyor. Microsoft'a göre, bu otomasyon değerlendirme veri seti oluşturmayı günlerden otomatik çalışmalara indirdi ve yaklaşık 100.000 dolar tasarruf sağladı. Şirket, sentetik veri kalitesinde %39 iyileşme bildirdi ve bazı sektörel ortamların 1.0 üzerinden 0.9'un üzerinde kalite puanına ulaştığını belirtti.

Kaynak: Microsoft Research — From synthetic enterprise data evaluations to real Microsoft Copilot AI confidence (2026-10-30)

NVIDIA, Uzaylı Sinyali Arayışında Ajan Tabanlı Yapay Zekayı Kullanıyor

Breakthrough Listen ve SETI Institute, Allen Teleskop Dizisi'nde yapay zeka ajanlarını kullanarak uzaylı zekası arayışını hızlandırıyor. NVIDIA Holoscan platformu, saniyede terabitlerce sensör verisini işleyerek ajanlara canlı veri sağlıyor. Ajanlar, doğal dil komutlarıyla teleskop antenlerini yönlendirebiliyor, verileri düzeltebiliyor ve sinyal işleme bloklarını yeniden yazabiliyor. Sistem, NVIDIA RTX PRO 6000 Blackwell GPU'larda saniyede 2,4 terabit veri işleyebiliyor.

Ekip, Yengeç Bulutsusu'nda bir pulsarın ilk gerçek zamanlı yapay zeka tespitini gerçekleştirdi. SETI Institute'tan Andrew Siemion, bulguların korkutucu değil, bir 'çeviri devrimi' olduğunu söylüyor. Ekip şimdi, veri yerelliğinin önemli olduğu durumlar için NVIDIA Nemotron gibi açık modelleri değerlendiriyor. Bu sistem, insanların haftalar veya yıllar alacağı işleri saatlere indirebiliyor.

Kaynak: NVIDIA — Things That Go Beep in the Night: Agentic AI Joins the Search for Extraterrestrial Signals (2026-10-30)

Microsoft Research Focus: Ajanlar, Kod Anlama ve Hava Tahmini

Microsoft Research Focus bülteninin 97. sayısı, çeşitli araştırma projelerini özetliyor. ForkPilot adlı kendi kendini geliştiren ajan çerçevesi, altı benchmark'ta en iyi yöntemlerle yarışırken AI işlem yükünü %59'a kadar azaltıyor. CABRA çerçevesi ise kodlama ajanlarının başarısızlık nedenlerini inceliyor; ajanların araç kullanmada iyi olduğunu ancak bilinmeyen kod tabanlarını anlamada zorlandığını buluyor.

TeleTune, kullanıcı etkinlik günlüklerinden yeniden kullanılabilir beceriler öğreniyor. Microsoft araştırmacıları, Copilot Chat etkinliğini analiz ederek belge düzenlemenin en yaygın aktivite olduğunu ancak sektörler arasında farklılıklar bulunduğunu ortaya koydu. Shiksha Copilot, Hindistan'daki düşük kaynaklı okullarda öğretmenlerin ders planlama süresini azalttı. Ayrıca, Probabilistic Bias Correction adlı makine öğrenmesi çerçevesi, 2-6 haftalık hava tahminlerini iyileştiriyor ve Kenya'da muson tahminlerinde kullanılıyor. BioEmu2 protein modeli ise genel önizlemede.

Kaynak: Microsoft Research — Microsoft Research Focus – Edition #97 (2026-10-29)

NVIDIA RTX Spark Dizüstü Bilgisayarlar: Yeni Modeller ve Ajan Araçları

NVIDIA, RTX Spark dizüstü bilgisayarlar için yeni modeller ve ajan araçları duyurdu. ASUS, Dell, HP, Lenovo, Microsoft ve MSI tarafından sunulan bu cihazlar, Blackwell RTX GPU ve Grace CPU'yu birleştiren bir süper çip ile 128 GB'a kadar birleşik bellek ve 1 petaflop FP4 AI performansı sunuyor. Fiyatlar 2.599 dolardan başlıyor.

Yeni NVIDIA Nemotron 3.5 Transcribe modeli, konuşma tanıma, konuşmacı etiketleme ve çeviri yapabiliyor; 40 dil destekliyor. NVIDIA App'e eklenen kaynak yönetimi özelliği, kullanıcıların GPU kaynaklarını ön plan uygulamaları ve arka plan ajanları arasında paylaştırmasına olanak tanıyor. Liquid AI'nin LFM3 model ailesi de RTX Spark'ta yerel olarak çalışabiliyor. Ayrıca Phantom Blade Zero oyunu DLSS 4.5 ve ışın izleme ile RTX Spark'ta kullanıma sunuldu.

Kaynak: NVIDIA — Thin, Light and Built for Everything: NVIDIA RTX Spark Windows Laptops Gain New Models, Agent Tools and Games (2026-10-28)

C-BRAIN, Alzheimer Araştırmasında Yapay Zekayı Kullanıyor

C-BRAIN konsorsiyumu, NVIDIA ile işbirliği yaparak Alzheimer araştırmalarını hızlandırmak için yapay zeka araçları geliştiriyor. Dünya çapında 57 milyon demans hastası bulunuyor ve her yıl 10 milyondan fazla yeni vaka teşhis ediliyor. Konsorsiyum, yayınlanmamış bulgular ve olumsuz sonuçlar gibi 'karanlık veri' olarak adlandırılan verileri kullanmak için hibrit merkezi ve federe bir yaklaşım benimsiyor.

C-BRAIN, şu anda 64 NVIDIA veri merkezi GPU'su ve Microsoft Azure bulut düğümleri kullanıyor. Araştırmacılar, OpenScientist ve InsightEngine adlı iki açık kaynak araç geliştirdi. OpenScientist, bilim insanlarının haftalar veya aylar alacağını tahmin ettiği analizleri dakikalar içinde ve 10 doların altında bir maliyetle tamamlayabiliyor. Konsorsiyum, üçüncü yıla kadar beyin yaşlanması ve Alzheimer hastalığının yeni nedensel mekanizmalarını keşfetmeyi hedefliyor.

Kaynak: NVIDIA — How AI Is Changing the Pace of Discovery for Millions Living With Dementia (2026-10-27)

Değerlendirme

Bu hafta yapay zeka, eğitimden sağlığa, uzay araştırmalarından yerel bilgi işleme kadar geniş bir yelpazede ilerlemeye devam etti. Google ve Microsoft, eğitim ve kurumsal değerlendirme alanlarında yeni araçlar sunarken; NVIDIA, hem bilimsel keşiflerde hem de tüketici cihazlarında yapay zekayı güçlendiriyor. Önümüzdeki haftalarda bu projelerin sonuçlarını ve yeni duyuruları takip etmeye devam edeceğiz.

Bu bülten, bağlantılı birincil kaynaklardan yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Ürün ve performans iddiaları ilgili yayıncıların beyanlarıdır.

Bu bloğu DEHA ile konuş

Bu yazının tamamını DEHA'ya metin olarak götür; sorularını sor, açıklama iste ya da senin için özetlesin.

Türkçe öncelikli yapay zeka çalışma alanını deneyin

Belge analizi, web ve akademik arama, makale, sunum ve kaynaklı sohbet özelliklerini tek çalışma alanında kullanın.

DEHA'yı Ücretsiz Dene →